Czyli proste wskazówki na daną porę roku – co warto jeść jesienią, zimą, wiosną i latem, by zawsze cieszyć się dobrym zdrowiem..

Dziś lato i jesień…………..

Ajurweda daje nam sporo wskazówek, które są uniwersalne i sprawdzą się u wszystkich, ale musimy pamiętać, że tutaj kładzie się szczególny nacisk na typ konstytucji. Każdy z nas jest inny, a przecież główną ideą Ajurwedy jest promowanie równowagi u każdego człowieka za pomocą wszystkiego co jest możliwe, uwzględniając jego unikatowe cechy fizyczne i skłonności umysłowe – inaczej mówiąc, jego unikatowy typ konstytucji. Nie ma tutaj praktycznie niczego co by było dobre lub niedobre dla wszystkich, bo czasami to co pomoże jednemu, może innej osobie zaszkodzić. Wymienię teraz kilka cech, które dotyczą każdej z 3 dosz i być może  pomału zaczniemy się orientować, którym typem konstytucji jesteśmy – niemniej najlepiej określi to lekarz ajurwedyjski. Wówczas jak już ją poznamy – to spokojnie, kierując się pewnymi zasadami, będziemy potrafili poprowadzić siebie w kierunku homeostazy. Wszystkie organizmy, żywe komórki, tkanki i narządy składają się ze wszystkich trzech dosz, ale w różnych kombinacjach. Poznaj je..

Mamy 3 typy konstytucji, zwane doszami, są to krążące w naszych ciałach energie, a każda z nich składa się z innej kombinacji dwóch z pięciu żywiołów/elementów (przestrzeń, powietrze, woda, ogień, ziemia) i każda z nich ma określone cechy:

1. Vata – powstała z kombinacji powietrza i przestrzeni – jej cechy to: zmienność, suchość, lekkość, ale i zimno;

smak: ostry, gorzki i cierpki nasila i wzmaga Vatę, natomiast smak kwaśny i słony łagodzi i zmniejsza

2. Pitta – powstała z kombinacji wody i ognia – jej cechy to: wilgotność, gorąco, ale i lekkość;

smak: ostry, kwaśny i słony nasila i wzmaga Pitta, natomiast słodki, gorzki i cierpki łagodzi i zmniejsza

3. Kapha – powstała z kombinacji ziemi i wody – jej cechy to: ciężkość, wilgotność, zimno, ale i stabilność;

smak: słodki, kwaśny i słony nasila i wzmaga Kapha, natomiast ostry, gorzki i cierpki łagodzi i zmniejsza

Dlatego jest to istotne, ponieważ jak zauważyliście, o każdej porze roku dominuje jedna z nich, co przekłada się na to, że obserwując otoczenie, możemy sami kierować naszym życiem tak, aby równoważąc naturalny wpływ naszego klimatu utrzymać dobre samopoczucie. W Indiach mówi się o 6 porach roku, oprócz wiosny, lata i jesieni jest tam jeszcze pora deszczowa, oraz zimę dzieli się na wczesną i późną. Ja podam według naszych pór roku, nie chcę wprowadzać zbyt dużego chaosu, do i tak myślę, sporej dawki wiedzy.

Zima to odpowiednik doszy Vata, która pod koniec (marzec, kwiecień) przechodzi w Kapha, dlatego jest zmienna, sucha, lekka, szorstka i zimna, a pod koniec wilgotna, ciężka i też zimna, ale i stabilna.

Wiosna to odpowiednik doszy Kapha, dlatego jest jeszcze zimna, ciężka i wilgotna.

Lato to odpowiednik doszy Pitta, dlatego jest wilgotne, gorące ale i lekkie.

Jesień to odpowiednik doszy Vata, dlatego jest zmienna, wietrzna, przejrzysta, sucha, szorstka, ale i subtelna.

W poprzednim artykule wymieniłam wskazówki odpowiednie na zimę i wiosnę, które znajdziesz tutaj:

RITUCHARYA cz. I

A ja tymczasem zapraszam po kolejne wskazówki – na lato i jesień……………

LATO

O tej porze roku, kiedy z nieba leje się żar, a temperatury są wysokie, to w przeciwieństwie do zimy, chcemy się ochłodzić, więc powinniśmy spożywać chłodne pokarmy (ale nie zimne/lodowate) i napoje o słodkim smaku. Unikajmy nadmiaru pikantnych potraw, ostrych ziół i przypraw, a także wszelkiego rodzaju kiszonek. Mniej wskazane są wszelkie pokarmy, które mają działanie rozgrzewające, takie jak czosnek czy cebula. Pijmy więcej wody niż zwykle, ale pamiętajmy o tym, żeby pić ją pomiędzy posiłkami. Unikajmy jedzenia przetworzonego, jaj, grzybów czy mięsa. W tym okresie spożywajmy dużo świeżych owoców, zbóż i warzyw. I znowu jedzmy sezonowo – czyli to, co rośnie w naturalnych warunkach o tej porze roku. Smak kwaśny (owoce cytrusowe) zastąpmy smakiem słodkim: maliny, truskawki, poziomki, czereśnie, śliwki. Spokojnie teraz możemy rozkoszować się napojami z miętą i używać przypraw takich jak bazylia czy oregano. Również ćwiczenia fizyczne nie powinny być zbytnio forsujące nasze ciała, ale joga, basen czy jazda rowerem będzie o tej porze roku idealna. Gdy jest bardzo gorąco, to na ćwiczenia wybierajmy wczesny ranek lub późne popołudnie, kiedy temperatura powietrza będzie niższa. I pamiętajmy o spożywaniu pokarmów oleistych, wilgotnych, chłodnych i nawadniających.

JESIEŃ

To czas zrzucania liści z drzew i czas przygotowania się do okresu zimowego, kiedy temperatura zaczyna spadać, pojawiają się wiatry i deszcze. Zdecydowanie o tej porze roku powinniśmy jeść to, co jest ciepłe, oleiste, ciężkie, konkretne, odżywcze i na ciepło. Skupmy się na smakach słodkich, kwaśnych, lekko ostrych (wysusza organizm i działa rozgrzewająco) i słonych. Teraz nabiał nam nie zaszkodzi, ani orzechy. To również czas zup, gulaszy, mięsa i jaj, smażonych kotletów warzywnych, warzyw duszonych, kasz z dodatkiem oleju lub masła klarowanego. Unikajmy surowych warzyw, lekkich i chłodzących produktów i wszystkiego co jest zimne, a także smaków: ostrego, cierpkiego i gorzkiego. Może nam się wzmożyć teraz apetyt, więc powinniśmy być bardziej czujni, również posty nie są wskazane, ponieważ podwyższają poziom Vata. To również jest dobry czas na oczyszczanie organizmu z toksyn. Jeżeli możemy, to unikajmy drzemek w ciągu dnia, choć wiem, że o tej porze roku zdarzają się one dość często, za to spędzajmy dużo czasu na łonie natury, ale wybierajmy wtedy dni bezwietrzne i bezdeszczowe.

Właśnie dzięki świadomym wyborom dotyczącym naszego stylu życia o danej porze roku, możemy utrzymywać wewnętrzną równowagę przez cały rok. Latem jedzmy to, co nas ochładza, zimą to, co nas rozgrzewa. Abyśmy cieszyli się pełnią zdrowia, powinniśmy codziennie obserwować warunki zewnętrzne oraz siebie i odpowiednio reagować.

Pisałam we wcześniejszych artykułach sporo na temat smaków w Ajurwedzie i tutaj z pomocą przyjdzie na pewno przypomnienie 20 właściwości, którym przypisane są 5 elementów, z których powstało wszystko na tym świecie: przestrzeń, powietrze, woda, ogień, ziemia – i jak wiemy, to przestrzeń jest lekka i subtelna, powietrze jest lekkie i suche, ogień jest gorący, woda zimna, mokra, wilgotna i ciężka, a ziemia statyczna, stabilna i ciężka. I my jesteśmy mieszanką tych wszystkich elementów, a tym samym posiadamy wszystkie te właściwości, a z kolei każda z pór roku obniża lub wzmaga działanie którejś z nich. Zimą mamy więcej zimna w ciele, latem ciepła, wiosną wilgoci, jesienią wiatru. Podobne wzmaga podobne, więc stosując się do tego powiedzenia, w zależności od pory roku powinniśmy zastosować dietę, której właściwości będą przeciwne do właściwości otoczenia.

Wiem, że zmiana wszystkiego naraz nie jest ani możliwa, ani nawet wskazana, ale wiem też, że metodą małych kroków możemy doprowadzić nasz organizm do stanu homeostazy. W świecie Zachodu wydano mnóstwo książek na temat nawyków i ich zmian, ale Ajurweda zaleca, żeby wszystkie zmiany wprowadzać powoli, obserwując siebie, konsekwentnie i systematycznie, a wtedy mamy duże szanse na powodzenie. Od czego zacząć zmiany? Najlepiej od tego na co mamy wpływ. Nie mamy zbytniego wpływu na pogodę czy na nasze otoczenie, miejsce zamieszkania czy współpracowników, ale mamy na pewno ogromny wpływ na nasze pożywienie – i to może być wspaniały początek zmian w naszym stylu życiu, bo jak ciału chce się więcej, to i umysłowi też będzie chciało się więcej, a nasze dobre samopoczucie jest przecież odzwierciedleniem naszego stanu zdrowia.

Artykuł ukazał się w miesięczniku „ZDROWIE BEZ LEKÓW” nr1/styczeń 2022 (55)

Dodaj komentarz